คุณเคยได้ยินเกี่ยวกับ “วันอ้วนโลก” (World Obesity Day) หรือเปล่า? วันพิเศษที่ไม่ได้มีไว้เพื่อฉลองน้ำหนักที่เพิ่มขึ้น แต่เป็นวันที่ทั่วโลกตระหนักถึง ปัญหาโรคอ้วนและผลกระทบที่มาพร้อมกับมัน ซึ่งนับวันจะกลายเป็นปัญหาใหญ่ที่ต้องได้รับความสนใจมากขึ้น
แต่เดี๋ยวก่อน! อย่าเพิ่งเข้าใจผิดว่าวันนี้เป็นแค่วันของคนที่มีน้ำหนักเกินเท่านั้น เพราะจริง ๆ แล้ว มันเกี่ยวข้องกับทุกคน ไม่ว่าคุณจะผอม หุ่นดี หรือกำลังพยายามลดน้ำหนัก ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมในการดูแลสุขภาพและป้องกันโรคอ้วนได้!
วันอ้วนโลก คืออะไร? ทำไมถึงสำคัญ?
วันอ้วนโลก (World Obesity Day) ถูกกำหนดขึ้นโดย World Obesity Federation และองค์กรสุขภาพระดับโลก เช่น องค์การอนามัยโลก (WHO) โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับปัญหาโรคอ้วน การป้องกัน และการให้ความรู้เกี่ยวกับผลกระทบของโรคอ้วนต่อสุขภาพ
โดยวันอ้วนโลกถูกกำหนดให้ตรงกับวันที่ 4 มีนาคม ของทุกปี ซึ่งเป็นวันที่ทั่วโลกหันมาให้ความสนใจกับปัญหาน้ำหนักเกินและโรคอ้วนที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ทำไมโรคอ้วนถึงเป็นเรื่องที่ต้องพูดถึง?
- ปัจจุบัน มากกว่า 1 พันล้านคนทั่วโลกเป็นโรคอ้วน
- โรคอ้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง และมะเร็งบางชนิด
- เด็ก ๆ มีแนวโน้มที่จะเป็นโรคอ้วนมากขึ้น เพราะไลฟ์สไตล์ที่เปลี่ยนไป
โรคอ้วนเกิดจากอะไร? มาจากปัจจัยอะไรบ้าง?
การที่น้ำหนักเกินและสะสมจนกลายเป็นโรคอ้วน ไม่ได้เกิดจากการกินอาหารมากเกินไปเพียงอย่างเดียว แต่ยังมีปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้อง เช่น
- การรับประทานอาหารที่ไม่สมดุล
- อาหารที่มีไขมันสูง น้ำตาลเยอะ หรือผ่านกระบวนการมากเกินไป เป็นสาเหตุหลักของน้ำหนักที่เพิ่มขึ้น
- เครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง เช่น ชานมไข่มุก น้ำอัดลม และกาแฟเย็นสุดหวาน ก็เป็นตัวการที่ทำให้แคลอรี่สะสมโดยไม่รู้ตัว
- การเคลื่อนไหวร่างกายที่น้อยลง
- วิถีชีวิตแบบ Sedentary Lifestyle หรือการใช้ชีวิตแบบนั่ง ๆ นอน ๆ ไม่ออกกำลังกาย ทำให้ร่างกายเผาผลาญพลังงานได้น้อยลง
- การทำงานที่ต้องนั่งทั้งวันโดยไม่มีการเคลื่อนไหว ก็เป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้ไขมันสะสมง่ายขึ้น
- การนอนหลับที่ไม่เพียงพอ
- การนอนหลับน้อยกว่า 6-8 ชั่วโมงต่อคืน สามารถส่งผลให้ ฮอร์โมนความหิว (Ghrelin) เพิ่มขึ้น และ ฮอร์โมนอิ่ม (Leptin) ลดลง ทำให้กินเยอะขึ้นโดยไม่รู้ตัว
- ความเครียดและฮอร์โมนที่ไม่สมดุล
- ความเครียดกระตุ้นให้ร่างกายหลั่ง ฮอร์โมนคอร์ติซอล ซึ่งส่งผลให้เกิดการสะสมของไขมัน โดยเฉพาะ ไขมันในช่องท้อง (Visceral Fat)
- บางคนเมื่อเครียดมักเลือกใช้ “อาหาร” เป็นที่พึ่งทางอารมณ์ (Emotional Eating)
- พันธุกรรมและปัจจัยทางชีวภาพ
- ในบางกรณี โรคอ้วนสามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรม หรือเกิดจากความผิดปกติของระบบเผาผลาญ
โรคอ้วนส่งผลกระทบต่อสุขภาพยังไง?
- เพิ่มความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด
- ไขมันสะสมในเส้นเลือด อาจทำให้เกิดโรคหัวใจ หลอดเลือดอุดตัน และภาวะหัวใจวาย
- เพิ่มโอกาสเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2
- คนอ้วนมีโอกาสเป็นเบาหวานสูงกว่าคนที่มีน้ำหนักปกติหลายเท่า
- ส่งผลต่อระบบทางเดินหายใจ
- ภาวะไขมันสะสมในช่องท้องอาจทำให้การหายใจติดขัด และเสี่ยงต่อโรคหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea)
- มีผลกระทบต่อระบบฮอร์โมนและภาวะเจริญพันธุ์
- ในผู้ชาย อาจส่งผลต่อฮอร์โมนเพศชาย (Testosterone) ทำให้ความต้องการทางเพศลดลง
- ในผู้หญิง อาจทำให้ประจำเดือนมาไม่ปกติ หรือเกิดภาวะมีบุตรยาก
วิธีป้องกันโรคอ้วนง่าย ๆ ที่คุณทำได้เลย!
การป้องกันโรคอ้วนไม่ใช่เรื่องยาก แค่ปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ให้เหมาะสม ก็สามารถจัดการกับน้ำหนักได้อย่างมีประสิทธิภาพ มาดูกันว่ามีวิธีไหนที่ช่วยให้คุณรักษาหุ่น ดูแลความสวย และสุขภาพไปพร้อมกันได้บ้าง!
ปรับพฤติกรรมการกิน
- กินให้ครบ 5 หมู่ – เลือกอาหารที่มีประโยชน์ เช่น ผัก ผลไม้ โปรตีนไขมันต่ำ ธัญพืชเต็มเมล็ด
- ลดน้ำตาลและไขมันทรานส์ – หลีกเลี่ยงของหวาน น้ำอัดลม ขนมกรุบกรอบ และอาหารทอด
- ควบคุมปริมาณอาหาร – ใช้จานเล็กลง ตักพอดีคำ และหลีกเลี่ยงการกินเร็วเกินไป
- ดื่มน้ำให้เพียงพอ – ควรดื่มน้ำวันละ 1.5-2 ลิตร เพื่อลดความอยากอาหารและช่วยระบบเผาผลาญ
2.เพิ่มการเคลื่อนไหวร่างกายในชีวิตประจำวัน
- ออกกำลังกายเป็นประจำ – อย่างน้อยวันละ 30 นาที เช่น วิ่ง เดินเร็ว ปั่นจักรยาน หรือว่ายน้ำ
- หากทำงานออฟฟิศ ควรลุกเดินบ่อย ๆ – อย่านั่งทำงานตลอดวัน ลองลุกขึ้นยืดเส้นยืดสายทุก ๆ 1 ชั่วโมง
- เดินแทนการใช้ลิฟต์ – เปลี่ยนจากขึ้นลิฟต์เป็นขึ้นบันไดเพื่อเพิ่มการเผาผลาญ
- ทำกิจกรรมที่ใช้พลังงานมากขึ้น – เช่น ทำสวน ทำงานบ้าน หรือเล่นกีฬาที่ชอบ รวมถึงงานอดิเรกที่ได้ขยับตัว
3.นอนหลับให้เพียงพอ
- นอนอย่างน้อย 7-9 ชั่วโมงต่อคืน – การนอนหลับที่มีคุณภาพช่วยควบคุมฮอร์โมนความหิวและลดการสะสมไขมัน
- หลีกเลี่ยงการใช้โทรศัพท์ก่อนนอน – แสงสีฟ้าจากหน้าจอทำให้ร่างกายหลั่งเมลาโทนินน้อยลง ทำให้นอนหลับยาก
- ตั้งเวลานอนและตื่นให้เป็นเวลา – เพื่อให้ร่างกายปรับตัวและระบบเผาผลาญทำงานได้ดีขึ้น
4.จัดการความเครียดให้ดี
- ฝึกทำสมาธิและโยคะ – ช่วยลดระดับฮอร์โมนคอร์ติซอลที่เกี่ยวข้องกับการสะสมไขมัน
- หางานอดิเรกที่ทำให้ผ่อนคลาย – เช่น อ่านหนังสือ ฟังเพลง ดูหนัง หรือเล่นดนตรี
- หลีกเลี่ยงการกินตามอารมณ์ (Emotional Eating) – อย่าปล่อยให้ความเครียดทำให้คุณหันไปพึ่งของหวานและของกินที่ไม่มีประโยชน์
5.ตรวจสุขภาพเป็นประจำ
- เช็คน้ำหนักและค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ทุกเดือน – เพื่อติดตามแนวโน้มน้ำหนักของตัวเอง
- ตรวจเช็ก BMR ช่วยให้คำนวณปริมาณแคลอรี่ที่เหมาะสมต่อวัน – หากกินมากเกิน BMR (Basal Metabolic Rate) หรืออัตราการเผาผลาญแคลอรี่ขั้นต่ำที่ร่างกายต้องใช้ในชีวิตประจำวัน บวกกับพลังงานที่ใช้ไปไม่มากพอ ก็ทำให้น้ำหนักอาจจะเพิ่มขึ้นได้
- ตรวจระดับไขมันในเลือดและน้ำตาลในเลือด – เพื่อป้องกันโรคที่เกี่ยวข้องกับโรคอ้วน เช่น เบาหวานและไขมันพอกตับ
- ปรึกษาแพทย์ – ถ้าหากรู้สึกว่าจัดการกับน้ำหนักของตัวเองไม่ได้ ควบคุมตัวเองไม่อยู่ รวมถึงหากต้องการคำแนะนำในเรื่องการจัดการน้ำหนักที่ถูกต้องอาจจะต้องเข้ามาปรึกษาแพทย์ เพื่อตรวจสุขภาพ และวางแผนการดูแลสุขภาพกับโรคอ้วนให้ถูกวิธี แก้ที่ต้นเหตุ และหาตัวช่วยเพิ่มเติม
สรุปว่า วันอ้วนโลก ไม่ใช่แค่เรื่องของน้ำหนัก แต่เป็นเรื่องของสุขภาพที่ทุกคนต้องตระหนักถึง!
วันอ้วนโลก (World Obesity Day) เป็นวันที่เตือนให้เราหันมาใส่ใจสุขภาพมากขึ้น ไม่ใช่แค่เพื่อลดน้ำหนัก แต่เพื่อให้ร่างกายแข็งแรง ป้องกันโรค และมีชีวิตที่ดีขึ้น การเปลี่ยนแปลงเริ่มต้นได้จากตัวเราเอง ไม่ว่าคุณจะอยากลดน้ำหนักหรือแค่ต้องการรักษาสุขภาพให้ดีขึ้น เริ่มต้นวันนี้ เพื่ออนาคตที่ดีขึ้น!
ที่มา:srenebyslc.com
